Telefoonnummers

algemene informatie 033-850 5050
afspraken 033-850 6070

Biologische klok nierpatienten verstoord

Het verstoorde dag- en nachtritme van nierpatiënten blijkt voort te komen uit de ontregeling van de biologische klok. Marije Russcher, ziekenhuisapotheker, heeft in Meander Medisch Centrum onderzoek gedaan naar de dag- en nachtritmes in bloedcellen van nierpatiënten. Zij ontdekte dat de ritmes van de biologische klok in deze cellen niet goed werken. Russcher promoveert op 2 juni bij VUmc.

 

Biologische klok bij nierpatiënten blijkt verstoord
Nierpatiënten met ernstig nierfalen hebben een verstoord dag-nachtritme. ’s Nachts hebben ze moeite met slapen en overdag zijn ze juist heel slaperig. Langdurige verstoring van dit proces kan leiden tot chronische gezondheidsklachten, zoals overgewicht, diabetes en hypertensie. Marije Russcher heeft dit proces nader onderzocht omdat ze zich afvroeg of het verstoorde dag-nachtritme voortkomt uit de ontregeling van een breder probleem, namelijk de verstoring van de biologische klok.


Melatonine tekort
Melatonine is een belangrijke boodschapperstof van de biologische klok. Dit hormoon wordt normaal gesproken ’s avonds en ’s nachts aangemaakt en vertelt het lichaam dat het nacht is. Uit eerder onderzoek is gebleken dat deze nierpatiënten ’s nachts een tekort aan melatonine hebben. Dat kan duiden op een ontregeling van de biologische klok. Dag- en nachtritmes van de biologische klok zijn in iedere cel van ons lichaam te meten. Russcher heeft de dag-nachtritmes in bloedcellen nader bekeken en ontdekte dat in deze cellen de ritmes van de biologische klok niet goed werken. Dat geeft aan de dat biologische klok in nierpatiënten inderdaad ontregeld is.


Lichttherapie
Daarnaast heeft Russcher een drietal mogelijkheden onderzocht ter verbetering van de biologische klok bij nierpatiënten. Een niertransplantatie blijkt in ieder geval binnen 3 maanden na de operatie niet voor verbetering van de biologische klok te zorgen. Het slikken van melatonine tabletten verbetert wel de slaap in de eerste drie maanden, maar daarna niet meer. Lichttherapie kan mogelijk helpen. Licht heeft namelijk een sterke invloed op de biologische klok. “Patiënten die aan het einde van de middag lichttherapie kregen, vallen ’s avonds mogelijk eerder in slaap. Als we dit in groter onderzoek kunnen bevestigen, zou dit het gevoel van slapeloosheid kunnen verminderen.”

Informatie bijgewerkt: 4 juni 2015