Telefoonnummers

algemene informatie 033-850 5050
afspraken 033-850 6070

Hypercortisolisme

 

Wat is cortisol?
Cortisol is een hormoon dat onmisbaar is om het lichaam goed te laten functioneren. Dit hormoon wordt geproduceerd in de schors van de bijnieren. Dit zijn twee kleine orgaantjes die als het ware boven op de nieren liggen. Deze orgaantjes worden op hun buurt weer aangestuurd door de hypofyse, een klein hormoonproducerend orgaan (klier) gelegen aan de basis van de hersenen.
Cortisol controleert de stressreacties van het lichaam, het suikergehalte in het bloed, het helpt je fit te voelen en het lichaam te beschermen tegen de gevolgen van ziektes, verwondingen of psychische stress. Wanneer ons lichaam aan een stressvolle situatie wordt blootgesteld is een extra hoge cortisolspiegel nodig om overeind te blijven. Het gaat hierbij zowel om lichamelijke stress als psychische stress.

 

Oorzaken van hypercortisolisme
Bij hypercortisolisme is er teveel cortisol in het bloed aanwezig. Dit kan verschillende oorzaken hebben:
• afwijkingen in de hypofyse (ziekte van Cushing)
• afwijkingen in de bijnieren
• in zeldzame gevallen bij kwaadaardige ziekten
• medicamenteus, door gebruik van hoge doseringen corticosteroïden, zoals hydrocortison en prednison.

 

Syndroom van Cushing
Wanneer er langere tijd sprake is van een teveel aan cortisol in het bloed is, worden de hierbij optredende klachten en verschijnselen het syndroom van Cushing genoemd.
Patiënten met het syndroom van Cushing kunnen last krijgen van een aantal vervelende verschijnselen. Een aantal typische kenmerken zijn:
• gewichtstoename: vooral de buik, het gezicht en de nek worden dikker. De armen en de benen worden juist dunner.
• blauwe plekken
• bloeduitstortingen
• paarsrode striemen
• spierzwakte, met name in de bovenbenen
• overbeharing
• dunne en kwetsbare huid
• acne

 

 

 
Patiënten met het syndroom van Cushing hebben last van hoge bloeddruk, hoog cholesterol, diabetes mellitus en hart- en vaatziekten.
 
Diagnostiek
Om vast te stellen of er sprake is van een verhoogd cortisolgehalte, ofwel hypercortisolisme, worden er een aantal testen gedaan (dexamremmingstest, midnightspeekseltest, sparen van 24-uurs urine op cortisol, cortisol dagritmetest). Meestal worden deze testen poliklinisch gedaan, maar soms kan een korte opname voor aanvullende testen noodzakelijk zijn.

 

Behandeling
De behandeling van hypercortisolisme hangt af van de oorzaak die hiervoor gevonden wordt. Als er sprake is van een gezwel bij de hypofyse of de bijnier, is vaak een operatieve ingreep nodig om dit te kunnen verhelpen. Meestal betreft het hier een goedaardig gezwel. Afhankelijk van de oorzaak kan het zijn dat de patiënt daarna levenslang bijnierschorshormonen in tabletvorm moet slikken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Afdelingen / specialismen
Endocrinologie
Interne geneeskunde
Folders
 
Specialisten / zorgverleners
Endocrinologie
Interne geneeskunde
 
Spreekuren